https://telegram.me/empireoflies

۵۴ سالگی «باربی»؛ اسب تروای قرن ۲۱

اختصاصی- به گزارش جنبش مقابله با رسانه‌های بیگانه، امپراتوری دروغ: چند روز قبل سازندگان عروسک معروف «باربی» ۵۴مین سالگرد تولد او را جشن گرفتند. طی بیش از نیم قرن گذشته، این عروسک به مشهورترین عروسک جهان تبدیل شده و از آن به عنوان سمبلی از مصرف‌گرایی و الگویی منفی برای کودکان یاد شده است.

شرکت تولیدکننده باربی، در سال ۲۰۰۶ میلادی ادعا کرد که در هر ثانیه، ۳ باربی در دنیا به فروش می‌رسد.

باربی تنها یک عروسک نیست بلکه یک سلاح کارآمد در صحنه جنگ فرهنگی است که برای صدور سبک زندگی آمریکایی در جهت حیازدایی و افساد دختران و زنان بکار گرفته شده است.

اگرچه علاقه کودکان و نوجوانان به بازی‌های کامپیوتری و آنلاین طی سال‌های اخیر از رونق بازار «باربی» کم کرده؛ اما اهمیت و تاثیر چشمگیر او به عنوان یکی از سمبل‌های شناخته شده فرهنگ غربی که در آمریکا تولید و به جهان صادر شد، غیرقابل چشم‌پوشی‌ است.

این روزها دیگر دیدن عروسک‌های با بدنی زنانه در دست کودکان برای بسیاری عادی شده است، اما تا سال ۵۰ سال پیش بیشتر عروسک‌ها به شکل نوزاد ساخته می‌شدند.

ایده تولید عروسک‌هایی به شکل «باربی» وقتی به ذهن «روث هندلر» رسید که دید دخترش باربارا و دوستان او حین بازی برای عروسک‌هایشان نقش‌هایی بزرگسالانه در نظر می‌گیرند. این عروسک تغییر نژاد یافته (به نژاد آمریکایی- انگلیسی انگلوساکسون) «باربی» لقب گرفت. بارب اسم خلاصه شده باربارا دختر کوچک رییس کمپانی «متل» یعنی «هندلر» بود. او در سوییس به عروسکی برخورد به نام «لی‌لی» که به لحاظ ظاهری بی‌شباهت به آنچه در ذهن داشت نبود. این عروسک برداشتی بود از شخصیت زنی جوان و اغواگر که کارتونیست روزنامه آلمانی «بیلد» در سال ۱۹۵۲ در قالب یک داستان مصور خلق کرده بود.

نسخه اولیه «باربی» یک لباس شنای یک‌سره به تن و کفش‌های پاشنه‌‌بلند به پا داشت؛ چیزی که می‌توانست والدین بسیاری را نگران کند.

طراح باربی در آمریکا در کمپانی متل، «جک رایان» است؛ فردی که پیشتر در پنتاگون (وزارت جنگ آمریکا) طراح موشک‌های اسپارو و هاوک بود. شرکت «متل» او را به خاطر تخصص و استعدادش در شناخت فرم هیکل زنان استخدام کرد.

باربی جنگ نرم تهاجم فرهنگی

«باربی»؛ سمبل استانداردهای غیرواقع‌گرایانه زیبایی

شرکت تولید‌کننده «باربی» برای فروش آن، تکنیک تبلیغاتی کم‌سابقه‌ای به کار گرفت. تبلیغات تلویزیونی این شرکت به جای آنکه بزرگ‌تر‌ها را برای خرید عروسک برای فرزندانشان ترغیب کنند مستقیماً بر روی ذهن کودکان کار می‌کرد. در دهه ۵۰ میلادی، باربی در بیش از ده فیلم ظاهر شد و توانست سبک زندگی دختران بسیاری از کشورها بخصوص کشورهای اسلامی را تغییر دهد.

«باربی» در طول دهه‌های گذشته به سمبلی برای استانداردهای غیرواقعگرانه زیبایی زنانه در جهان تبدیل شد. برخی از تحقیقات صورت گرفته در زمینه اختلالات تغذیه و بیماری «آنورکسیا» در دختران نوجوان نشان می‌دهند که بازی‌ کردن کودکان با عروسکی با این شمایل می‌تواند در تصور آنها از بدن خود و همینطور الگوهای زیبایی زنانه تاثیر چشمگیری داشته باشد.

منتقدان باربی در غرب اذعان دارند که تناسبات غیرواقعی و ناممکن بدن باربی تصویری غیرواقعی از بدن زنانه ایده‌آل را به ذهن دختران خردسال القا می‌کنند که ممکن است آنها را در آینده در معرض ابتلا به ناهنجاری‌های تغذیه قرار دهد و آنها را از ارزش‌ها و باورهای جامعه خود دور کند.

محاسبات نشان می‌دهد اگر باربی یک زن واقعی باشد، با تناسبات موجود ناچار است روی چهار دست و پا راه برود، زیرا مچ پاهایش از فرط ظرافت قادر به حمل کل وزن بدن او نخواهند بود. به‌علاوه کمر باربی چنان باریک است که شکمش تنها برای نیمی از کبد و بخشی از طول روده‌هایش فضای کافی خواهد داشت!

بسیاری از والدین در کشورهای مختلف که علاقمند به بازی کردن فرزندانشان با این عروسک‌ها نیستند، اینطور استدلال می‌کنند که باربی دختران را ترغیب می‌کند بسیار زودتر و بیشتر از آنچه باید درگیر فکر کردن به مسایلی از جمله لباس، زیبایی ظاهری و جذابیت زنانه شوند و از شکوفا کردن استعدادهای خود بازبمانند.

«کیم کالمون» نایب رئیس بخش طراحی شرکت باربی در گفت‌وگویی اظهار داشته است: “باربی اساسا واقع‌گرایانه طراحی نشد. این عروسک برای دختران تولید شده تا به راحتی بتوانند لباس بر آن بپوشند یا دربیاورند!”. این در حالی است که اغراق در اندام عروسک باربی که سبب الگوبرداری نادرست کودکان به سمت الگوی زن غربی می‌شود، همواره مورد انتقاد روشنفکران و متفکران قرار داشته است.

از جمله مدل‌های باربی که اعتراضات زیادی را برانگیخت، «باربی سخنگو» بود که در سال ۱۹۹۲ میلادی به بازار آمد. بعضی از این عروسک‌ها جملاتی مثل «من عاشق خرید کردنم!» و «کلاس ریاضی سخته!» را تکرار می‌کردند؛ جملاتی که بسیاری معتقد بودند در شکل‌گیری ذهنیت دختران جوان در مورد توانایی‌ها و ایده‌آل‌های‌شان تاثیری مخرب خواهد گذاشت.

باربی احتمالا جزء معدود اسباب‌بازی‌هایی است که یک بیماری به نام خود دارد؛ «سندروم باربی» اختلالی است که به میل مفرط زنان جوان برای داشتن صورت و بدنی مشابه این عروسک اطلاق می‌شود و در بسیاری از مواقع سبب می‌شود فرد بارها صورت و بدن خود را به تیغ جراحان زیبایی بسپرد.

تناسب اندام عروسک باربی سال‌ها است مورد انتقاد کارشناسان قرار دارد. در اواسط دهه ۱۹۹۰ پژوهش «مرکز ناهنجاری‌های وزنی و غذایی ییل» نشان داد که اندام عروسک‌های باربی بسیار نامتناسب است به طوری که یک زن معمولی برای رسیدن به هیکل باربی باید ۶۰ سانتی‌متر به قد خود بیفزاید!

باربی تهاجم فرهنگی

تاثیرات مخرب عروسک باربی:

این مساله از زوایای گوناگون قابل تقسیم‌بندی بررسی است. از یک سو می‌توان به تقسیم‌بندی مخاطبان و بررسی تاثیرات مخرب آن اشاره نمود و از سویی می‌توان به تفکیک موضوعی و بررسی آثار مخرب آن در هر یک از موضوعات پرداخت.

نظر به اختصار این مقال و از نگاه موضوعی به چند مورد اشاره می‌شود:

بلوغ زودرس: یکی از کارکردهای باربی پر رنگ نمودن غرایز جنسی در ذهن دختران و آموزش روابط جنسی است و به تعبیر برخی فعالان ضد باربی، آموزگار سکس است در حالی که توان عشق آفرینی ندارد. تقلیل حیا و ترویج اخلاق جنسی مورد نظر باربی از آنجا آغاز می شود که کودک نه تنها می‌تواند به تعویض لباس‌های زیر عروسک اقدام کند که به این کار نیز تشویق می‌شود و در بسیاری‌ از اوقات با اندام جنسی عروسک سر و کار داشته و به تدریج قبح دیدن آن در نظر کودک می‌شکند.

تامل در این موضوع که کودکان در اثر آلودگی ذهنشان به این موضوعات و بلوغ زودرس جنسی، فرصت حضور در دنیای زیبا و دوست داشتنی کودکی را خیلی زود از دست می‌دهند، تاسف‌آور است.

سوء تغذیه: اگرچه فرم بدن باربی به گونه‌ای طراحی شده که بعید به نظر می رسد هیچ زنی بتواند با ویژگی‌های فیزیکی آن به حیات خویش ادامه دهند، اما در اثر تبلیغات، ویژگی های باربی به مثابه «ملاک زیبایی زن امروز»، باعث شده که بسیاری از زنان و دختران با اتخاذ رژیم لاغری و تلاش در جهت شبیه شدن به فیزیک بدنی باربی در دام بیماری‌های سوء تغذیه همچون آنورکزیا و بولیمیا گرفتار شوند.

طبق آمار در آمریکا از هر پنج دختر دانشجو یک نفر به بیماری کم غذایی مبتلا است و در سال حدود ۲۰ درصد از افراد مبتلا به این بیماری‌ها جان می‌سپارند. این مساله به قدری رایج و نگران کننده است که در برخی از دانشگاه‌های آمریکا، مواد غذایی رژیمی مانند سالاد در غذاخوری دانشگاه به طرز ماهرانه‌ای با مواد نشاسته‌ای آغشته می‌شود که دانشجویانی که تنها از سالاد تغذیه می‌کنند، دچار بیماری کم غذایی نشوند.

باید توجه داشت که نه تنها دانشجویان که بازیگران و هنرمندان زن با صرف هزینه‌های فراوان و با کمک جراحان ماهر زیبایی صورت و شکم، تلاش می‌کنند اندام خود را با اندام باربی، ملکه زیبایی زنان تطبیق دهند.

مصرف گرایی و تجمل: پیش‌تر به این نکته اشاره نمودیم که بزرگترین طراحان لباس دنیا به کمک کمپانی متل شتافته و به طراحی ظریف و زیبای لباس‌های گوناگون باربی می‌پردازند. این لباس‌ها اغلب تجملاتی و متعلق به طبقه ثروتمند جامعه است و اگر چه کودک را در رویای زیبای آینده استفاده از آن غرق می‌کند اما در کنار این حسرت رسیدن به آن نیز در دل او به جای میگذارد. نه تنها لباس که زیورآلات باربی نیز بسیار گران هستند. باربی به ترویج تجمل و مصرف گرایی با توجه به تنوع بیش از حد می‌پردازد و این یکی از ویروس‌های کشنده فرهنگ غربی است که باربی به مثابه یک بیمار ، آن را در میان دختران دیگر سرزمین‌ها می‌پراکند و ایشان را به بیماری مهلک مصرف‌گرایی، تجمل و مادی‌گرایی دچار می‌کند.

جنگ نرم - تهاجم فرهنگی

دقت در پدیده عروسک باربی و تاثیرگذاری آن در طول بیش از نیم قرن هر انسان خردمندی را به تامل وا می‌دارد که چگونه یک عروسک می‌تواند این همه تاثیرات مخرب فرهنگی، اجتماعی، روانی و … داشته باشد و چه ماهرانه توانسته از غفلت میلیون‌ها انسان سوء استفاده کرده و در قلعه ذهن آنها خانه کند. در همین راستا یکی از کارشناسان به زیبایی تعبیر نموده که «باربی اسب تروا است.»

ملاحظه دقت و ظرافت در طراحی این سلاح موثر و فراگیر فرهنگی نشان از رصد دائمی تغییرات فرهنگی و سیاسی دنیا توسط سازندگان عروسک باربی دارد. در همین راستا این جمله از «براندا آندولینا» بازار یاب کمپانی متل بسیار تکان‌دهنده است که گفته بود: “ما همواره با دقت آمار نوزادان متولد شده را بررسی میکنیم و ترکیب والدین و فرهنگ و زبان آنها را کاملا در نظر میگیریم.”

از این نکته نباید غفلت کرد که غرب و به ویژه آمریکا برای تعریف انسان معیار خود از همه ابزارهای فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و حتی نظامی خویش بهره می‌برد و البته به کمک و رسانه‌های ارتباط جمعی پذیرش این مدل و معیار را مطلوب و قابل دستیابی جلوه می‌دهد.

اما روی دیگر سکه مقابله با این هجوم گسترده و استفاده از قابلیت های فراوان اسباب بازی در الگو سازی برای دختران و مادران آینده جامعه است، چنانچه در فرهنگ غنی اسلامی و ایرانی زن از جایگاه ویژه برخوردار بوده و سلامت او تضمین کننده سلامت جامعه محسوب می شود.

موفقیت در تربین نسل آینده و دستیابی به الگویی برای تربیت دختران در گرو یک عزم ملی و سامان‌دهی همه توان فکری ، فرهنگی، اقتصادی و … برای تحقق آن است و تردیدی نیست که اگر در مسیر تربیت مادران فردای سرزمینمان موفق شویم آن روز است که میتوانیم مدعی ترسیم آینده‌ای روشن و جامعه‌ای آباد توام با سلامت اخلاقی و روانی برای همه مردم باشیم .

—-
منبع:
۱- سایت مشرق‌نیوز
۲- سایت عصر ایران
۳- سایت رادیو فردا

انتهای پیام/

چند روز قبل سازندگان عروسک معروف «باربی» ۵۴مین سالگرد تولد او را جشن گرفتند. طی بیش از نیم قرن گذشته، این عروسک به مشهورترین عروسک جهان تبدیل شده و از آن به عنوان سمبلی از مصرف‌گرایی و الگویی منفی برای کودکان یاد شده است.

بررسی کلی

امتیاز کاربر: اولین نفر باشید.
0
https://telegram.me/empireoflies

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

theme