https://telegram.me/empireoflies

پیامدهای نگاه قبیله‌ای محمد بن سلمان

به گزارش جنبش مقابله با رسانه‌های بیگانه، امپراتوری دروغمحمد بن سلمان ولیعهد جوان عربستان تلاش زیادی کرده است تا بتواند در جهان عرب خود را به عنوان یک مدل و الگو معرفی کند. در این مسیر وی راه های مختلفی را آزمایش کرده است. اما مشکل اصلی برنامه ریزی های وی، به نوع نگاه بن سلمان به منطقه بر می گردد. در واقع بن سلمان با همان تفکری که در داخل با قبایل عربستان تعامل دارد سعی دارد در عرصه منطقه ای نیز با نگاه قبیله ای کنشگری کند. نتیجه این مسئله نیز انزوای عربستان خواهد بود. در ادامه به برخی از مصداق های شکست سیاست های عربستان در دوران ملک سلمان خواهیم پرداخت.

اول: محمد بن سلمان زمانی که به عنوان وزیر دفاع عربستان انتخاب شد سعی داشت تا از طریق یک ماجراجویی زمینه های اقتدار خود را فراهم کند. به همین دلیل جنگ یمن از فروردین ۹۳ به راه افتاد. نتیجه این جنگ بر خلاف تصور بن سلمان پیش نرفته و حتی ریاض نیز سه بار از سوی انصارالله هدف موشک های بالستیک قرار گرفته است. علاوه بر این کشتار مردم بیگناه یمن باعث شده است تا عربستان در تجاوز به یمن به شدت تحت فشار قرار بگیرد.

سازمان جهانی بهداشت، برنامه جهانی غذا و صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل (یونیسف) در بیانیه‌ مشترکی نسبت به شرایط انسانی در یمن و احتمال وقوع فاجعه انسانی بی‌سابقه‌ در این کشور هشدار دادند. در این بیانیه آمده: «خانواده‌های یمنی بیش از ۱۰۰۰ روز است بدون داشتن غذا و آب آشامیدنی سالم و کافی زندگی می‌کنند.» جیمی مک‌گولدریک، هماهنگ‌کننده امور انسانی سازمان ملل در یمن نیز به تازگی از موارد نقض حقوق بشر در یمن سخن گفته بود. یونیسف و سازمان جهانی بهداشت نیز نسبت به تبدیل بحران انسانی یمن به «فاجعه‌ای عمیق» هشدار داده و اعلام کرده ۷۵ درصد از مردم یمن به کمک‌های فوری نیاز داشته و بیش از ۱۱ میلیون کودک هرگز بدون این کمک‌ها نخواهند توانست زنده بمانند.[۱] این مسائل باعث فشار زیادی بر عربستان خواهد شد. حتی سازمان ملل نیز که در تجاوز عربستان به یمن یا سکوت کرده و یا به نوعی با عربستان همراهی داشته است هفته گذشته اعلام کرد که در ۱۰ روز ائتلاف سعودی ۱۰۹ غیر نظامی را کشتند. این مسائل در حالی است که در سه سال گذشته بیشتر نهادهای بین المللی در برابر فاجعه یمن سکوت کرده بودند. این مسئله نشان دهنده این است که محمد بن سلمان در مسئله یمن به نوعی تنها مانده است و حتی دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا اخیرا از عربستان خواست تا به محاصره بنادر یمن پایان دهد. این در حالی است که آمریکا یکی از مهمترین شرکای عربستان در تجاوز به یمن است و عقب نشینی این کشور نشان دهنده تنها ماندن عربستان در تجاوز به یمن است. این شکست نتیجه سیاست های مداخله جویانه محمد بن سلمان است.

دوم: قطر دومین ایستگاه شکست سیاست های مداخله جویانه بن سلمان است. در جریان حمایت ارتجاع عرب از تروریست ها در سوریه و عراق، قطر که خود از مهمترین حامیان داعش و دیگر گروه های تروریستی در سوریه بود در مقاطعی با عربستان در سوریه دچار اختلاف شد. در واقع منبع اصلی اختلاف نیز این بود که دوحه سعی داشت که تسلیم سیاست های ریاض نشود و سیاست های مستقلانه ای در پیش بگیرد. این مسئله بهانه لازم را به محمد بن سلمان برای نمایش اقتدار خود داد. بن سلمان سعی داشت تا دومینویی از تسلیم شدن کشورهای عربی در برابر عربستان را تشکیل دهد. به همین دلیل از خرداد ماه قطر توسط عربستان، امارات، بحرین و مصر محاصره شد. بن سلمان تصور می کرد که با دلارهای نفتی قادر خواهد بود در عرصه بین المللی نیز همانند تعامل با قبایل داخلی عربستان اجماعی در راستای خواسته های خود علیه قطر ایجاد کند. اما واکنش کشورهای مختلف نشان داد که عربستان در بهترین حالت ابزاری در راستای تحقق منافع کشورهای غربی است و این کشور توان اجماع در راستای منافع شخصی خود را ندارد. حتی آمریکا که در ابتدا با عربستان علیه قطر همراه بود در نهایت مجبور به اتخاذ سیاست بی طرفی شد و به نوعی به ریاض پیام داد که محاصره قطر باید پایان یابد. این سیاست بن سلمان شکست کامل سیاست خارجی وی را نشان داد چرا که قطر که به عنوان کشوری متحد در کنار عربستان بود پس از این ماجرا به ایران و ترکیه یعنی دو رقیب اصلی عربستان در منطقه نزدیک شد و بدین ترتیب عربستان در این ماجرا تنها ماند.

سوم: رویکرد افراطی عربستان در قبال قطر، موجب هراس دیگر کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس شد و آن ها را وادار کرد تا به دنبال حامیان قدرتمندی در منطقه باشند. به عنوان مثال، کویت بعد از این قضیه، روابط نزدیک‌تر خود را با ترکیه گسترش داد و قصد دارد تا همکاری نظامی با این کشور را توسعه بخشد. عمان دیگر کشور شورای همکاری خلیج فارس است که روابط بهتری با ایران در مقایسه با دیگر کشورها دارد. این کشور عجله‌ای برای برقراری روابط با ترکیه ندارد اما به دنبال تقویت امنیت خود در مقابل طرح‌های سعودی‌ها است. از سوی دیگر اقدامات غیرمسئولانه حاکمیت عربستان، «سعد الحریری» نخست‌وزیر لبنان را وادار به استعفا کرد و عملاً این فرد را مقابل خواست و اراده‌اش در ریاض نگه داشت. همین امر موجب شد که نخبگان سیاسی لبنان و عموم این کشور به شیوه‌ای بی‌سابقه در تاریخ روابط دو کشور عربستان و لبنان، مقابل ریاض قرار بگیرند.

ریاض همچنین میلیاردر اردنی را به عنوان بخشی از تحقیقات خود درباره فساد مالی دستگیر کرد تا به اردن فشار بیاورد که تصمیم ترامپ در به رسمیت شناختن قدس بعنوان پایتخت رژیم صهیونیستی را بپذیرد. این اقدامات ریاض موجب شده است که اردن نیز به طور قطع از عربستان دور شود و به دنبال نزدیک شدن به ترکیه و ایران باشد و به طور خلاصه می‌توان گفت که قطر، کویت، عمان، لبنان و اردن جزء‌کشورهایی هستند که در حال خروج از چرخه عربستان و دور شدن از این کشور هستند.[۲]

پایان سخن

بررسی تنها بخشی از سیاست ها و اقدامات محمد بن سلمان در عرصه  منطقی به خوبی موید این مسئله است که انزوای عربستان تنها دستاورد وی برای جامعه عربستان بوده است. عربستان در زمان ملک عبدالله پادشاه سابق هرچند سیاست های مداخله جویانه را دنبال می کرد اما هنوز در بین کشورهای عربی جایگاه داشت و در شورای همکاری خلیج فارس خود را پدرخوانده می دانست. اما پیگیری سیاست های افراطی در دوران پادشاهی ملک سلمان باعث انشقاق در شورای همکاری خلیج فارس شده و حتی کارشناسان پایان عمر این شورا را نیز اعلام کرده اند. در جهان عرب نیز تنها امارات و بحرین با عربستان همراه هستند و مصر نیز تنها در جهت گذر از چالش های اقتصادی در مقطع کنونی با ریاض همراهی می کند. در واقع محمد بن سلمان در تمامی جبهه ها شکست را برای عربستان به همراه آورده است. سیاست های سرکوبگرایانه وی در عرصه داخلی و به بهانه مبارزه با فساد نیز باعث شده است تا بسیاری از نهادهای حقوق بشری بار دیگر بر مسئله حقوق بشر در عربستان متمرکز شوند. در کل سیاست های بن سلمان در منطقه نه تنها وی را به عنوان زعیم دنیای عرب تبدیل نخواهد کرد و کشورهای دیگر را وادار به الگو برداری از عربستانِ بن سلمان نمی کند بلکه می تواند زمینه ساز بحران های عمیق سیاسی و امنیتی برای عربستان شود.

پی نوشت:

[۱] http://kayhan.ir/fa/issue/1183/12

[۲] http://www.farsnews.com/13961010000079

انتهای متن/فارس

بن سلمان با همان تفکری که در داخل با قبایل عربستان تعامل دارد سعی دارد در عرصه منطقه ای نیز با نگاه قبیله ای کنشگری کند. نتیجه این مسئله نیز انزوای عربستان خواهد بود.

بررسی کلی

امتیاز کاربر: اولین نفر باشید.
0
https://telegram.me/empireoflies

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

theme