https://telegram.me/empireoflies

طرح خاورمیانه بزرگ، از پیشنهاد تا ناکامی

به گزارش جنبش مقابله با رسانه‌های بیگانه، امپراتوری دروغ: آمریکا که سیاست خارجی خود را درخاورمیانه برپایه ایجاد تغییراتی اساسی بنا کرد، اکنون طرح خاورمیانه‌اش به اهداف از پیش تعیین شده و نتایج مطلوب دست نیافته است.

موقعیت جغرافیایی خاورمیانه، به این منطقه، ویژگی‌هایی داده که همواره، سیاست بین‌المللی را متأثر از خود کرده است. موضوع اصلی که منجر به طرح ریزی و برنامه‌هایی برای حذف آن از منطقه از سوی آمریکا و سایر متحدانش می‌شود.

حادثه یازده سپتامبر و موضوعیت یافتن تروریسم و القاعده، فرصت بسیار مغتنمی را برای امریکا فراهم آورد تا طرح خاورمیانه بزرگ و شکل گیری قرن امریکایی (قرن ۲۱) را مطرح و تلاش برای عملیاتی ساختنش را پیاده سازد.

حضرت آیت الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب در‌‌ همان ایام درباره آن فرمودند:

«مسئله خاورمیانه بزرگ، یک آرزوی آمریکایی است. خاورمیانه بزرگی که آن‌ها می‌گویند، یعنی کشوری بزرگ در خاورمیانه به مرکزیت اسرائیل. البته منظور آن‌ها این نیست که یک دولت واحد تشکیل شود؛ نه، همین دولت‌هایی که در مرزهای جغرافیایىِ کنونی قرار دارند، باشند؛ منتها دولت‌هایی که توی مشت آمریکایی‌ها باشند؛ مردم به‌ظاهر آن‌ها را انتخاب کرده باشند، امّا آمریکایی‌ها خواسته باشند.» (۲۷/۱۲/۱۳۸۳)

شناخت طرح خاورمیانه بزرگ

اما طرح خاورمیانه بزرگ چیست و به طور کلی این طرح، چه اهدافی را دنبال می‌کند؟

طرح خاورمیانه بزرگ (The Greater Middle East and North Africa Initiative) (GMENAI) برای نخستین باردر ۱۲ سپتامبر ۲۰۰۲ توسط کالین پاول مطرح گردید.

پس از آن در ژانویه سال ۲۰۰۳ معاون رئیس ‌جمهور آمریکا، دیک چینی در اجلاس سازمان جهانی اقتصاد (WEO) که در شهر داووس (Davos) سویس برگزار گردید «استراتژی پیشرو برای آزادی» را مطرح ساخت که آمریکا را متعهد به حمایت از کسانی می‌نمود که در راه اصلاحات در خاورمیانه بزرگ فعالیت می‌ کند و فداکاری به خرج می‌دهند و براین اساس بود که در نوامبر ۲۰۰۳ دولت بوش طرح خود را برای «خاورمیانه بزرگ» رسما اعلام کرد.

اما طرح خاورمیانه بزرگ به دلیل مخالفت شدید کشورهای عربی و سوء ظن و تردید کشورهای اتحادیه اروپا تعدیل و طرح جدیدی با نام «طرح خاورمیانه بزرگ‌تر» در نشست گروه ۸ در «See Island» به تصویب رسید.

طرح مزبورشامل دو بخش است. بخش اول به مبحث ضرورت استقرار دموکراسی در خاورمیانه اختصاص دارد، بخش دوم، مانند پیش نویس اول، برنامه نسبتا جامعی برای انجام اصلاحات اقتصادی در منطقه خاورمیانه بزرگ است.

اهداف آمریکا از طرح خاورمیانه بزرگ

آمریکا تلاش دارد با این طرح به جای اینکه مجبور باشد انرژی خود از بیرون تامین کند، مرزهای خود را تا جایی گسترش دهد که مرزهای خاورمیانه (انبار انرژی جهان) درون مرزهای نفوذی‌اش قرار بگیرد.

در تعریف حدود خاورمیانه بزرگ توسط نظریه پردازان راهبردی، آمریکا و رژیم صهیونیستی، از کشورهای شمال آفریقامانند مراکش والجزایر گرفته تاکشورهای آسیای میانه همچون ازبکستان و تاجیکستان و حتی کشورهایی نظیر افغانستان و پاکستان نیز نام برده می‌شود.

به اعتقاد بسیاری از صاحبنظران، آمریکا در پس طرح خاورمیانه بزرگ ۴ رهیافت اصلی شامل مسئله نفت و انرژی، حل مسئله تروریسم، امنیت اسرائیل و نفوذ و تسلط بر منطقه را دنبال می‌کند.

ناکامی‌های طرح خاورمیانه بزرگ در کشورهای مختلف

با توجه به آنچه که از‌‌ همان ابتدای هدف آمریکا و همچنین طرح خاورمیانه بزرگ دیده شد، به نظر می‌رسید که منطقه خاورمیانه با اجرای طرح خاورمیانه بزرگ به سوی غربی‌تر شدن حرکت کند. لیکن از‌‌ همان اولین قدم‌ها و با توجه به تاکید طرح بر انتخابات آزاد به جای روی کارآمدن دولتهای طرفدار غرب، شاهد پیروزی مخالفین منافع غرب در منطقه بوده‌ایم که این خود نشان دهنده ضدیت افکار عمومی منطقه با حضور غربی‌ها یا دولتهای طرفدار آن‌ها در منطقه است.

در مصر گروه اخوان المسلمین تعداد زیادی از کرسی‌های مجلس آن کشور را به دست آورد.

در فلسطین هم گروه حماس شمار زیادی از آراء مجلس حکومت خودگردان را به دست آورد و توانست تشکیل دولت دهد.

در اردن نیز شاهد تحرکاتی از سوی گروه اخوان المسلمین شاخه آن کشور بوده‌ایم.

در افغانستان پیروزی مجاهدین افغان و تشکیل مجلس قانونگذاری اسلامی را شاهد بودیم.

در عراق پیروزی ائتلاف یکپارچه در انتخابات مجلس و روی کار آمدن دولت شیعی حامی ایران از محورهای مهم است.

پیروزی حزب ا… در انتخابات پارلمانی لبنان و مشارکت در دولت این کشور، پیروزی اسلام گرایان شیعه در انتخابات شهرداریهای استانهای شرقی عربستان و مسایلی دیگر از این دست، همگی طرح خاورمیانه بزرگ آمریکا را در‌‌ همان گام‌های نخست تا کنون با موانع بسیار جدی مواجه ساختند تا جایی که رهبر معظم انقلاب در زمینه شکست این طرح در تاریخ ۲۵ شهرویر ماه ۹۴ در دیدار با فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامى اظهار داشتند:

«این‌ها آمده بودند تروریسم را در منطقه با این شعار و با این ادّعا -نمیگویم خواست واقعیشان این بود؛ شعارشان این بود- از منطقه برچینند؛ امروز کجای منطقه تروریسم نیست؟ آمده بودند به ادّعای خودشان دموکراسی ایجاد کنند؛ امروز مرتجع‌ترین و مستبد‌ترین و دیکتاتور‌ترین رژیم‌های این منطقه به کمک آمریکا و متّحدین آمریکا دارند سرِ پای خودشان می‌ایستند و به جنایات خودشان ادامه می‌دهند. واقعاً یکی از مشکلات اساسی آمریکا این است؛ این مشکل به پَروپای سیاستمداران آمریکا هم پیچیده؛ حسابی درگیرند. از رژیم‌هایی حمایت می‌کنند که در طول سالهای متمادی شعار ضدّ دیکتاتوری و شعار حقوق بشری آن‌ها با وجود این رژیم‌ها نقض می‌شود؛ این الان در بین روشنفکران و نخبگان سیاسی و فکری آمریکا، حسابی مسئله ایجاد کرده؛ نمی‌توانند جواب بدهند؛ این دشمن یک چنین موجودی است.»

علی رغم همه تلاش‌های آمریکا برای استقرار صلح در خاورمیانه هنوز موفقیتی به دست نیامده است. پیروزی حماس در انتخابات فلسطین و آغاز دور جدیدی از منازعات خونین میان رژیم صهیونیستی و حزب الله لبنان، نشان از پیچیدگی بیشتر مناسبات در منطقه دارد.

درواقع پیروزی حزب الله بر ارتش قدرتمند رژیم صهیونیستی که از سوی آمریکا و کشورهای غربی پشتیبانی می‌شد، فصل تازه‌ای را در مناسبات و معادلات خاورمیانه آغاز کرد. اسرائیل که با چراغ سبز آمریکایی‌ها به لبنان حمله کرده بود، با مقاومت و پایداری نیروهای مقاومت لبنان رو به رو شد و جنگی را که از پیش خود را برنده آن می‌پنداشت، به حزب الله باخت و با سرشکستگی مجبور به پذیرش صلح شد که این یکی از مهم‌ترین عوامل شکست و ناکامی طرح خاورمیانه بزرگ محسوب می‌شود.

ایران از دیگر وجوه مهم در ناکامی طرح خاورمیانه بزرگ آمریکا محسوب می‌شود چراکه مسئله هسته‌ای ایران و پایداری در دفاع از حقوق حقه، آمریکا را با چالشی جدی در عرصه سیاست‌های جهانی روبه رو کرده است.

همچنین اوضاع ناامن عراق از یک سو این کشور را به باتلاق و جهنمی دیگر برای آمریکا مبدل کرده و از سوی دیگر شکاف فزاینده میان دموکرات‌ها و لیبرال‌ها در داخل آمریکا در مورد جنگ، نومحافظه کاران کاخ سفید را با چالش‌های جدی رو به رو ساخته است.
تیم جنگ طلب محافظه کاران که پس از ساقط نمودن طالبان در افغانستان، حمله به عراق، اشغال این کشور و حکمرانی بر آن را ساده تصور می‌کردند، روز به روز با چالش‌های گسترده تری مواجه می‌شوند. به طوری که اگر پیش از حمله به عراق گمانه زنی‌های درستی در این رابطه به عمل می‌آوردند، بعید به نظر می‌رسید که به عراق تجاوز کنند.

مقامات آمریکایی که ابتدا با اعتماد به معارضین، تصور می‌کردند که با وارد شدن به عراق، مورد استقبال مردم این کشور قرار می‌گیرند، نه تنها مورد استقبال قرار نگرفتند، بلکه با مقاومت‌هایی در استان‌های مهم عراق نیز روبه رو شدند.

آمریکا که سیاست خارجی خود را درخاورمیانه برپایه ممکن و مطلوب دانستن ایجاد تغییراتی اساسی در وضعیت ژئوپولتیک و دموکراتیزه کردن آن بنا کرد، اکنون طرح خاورمیانه‌اش به اهداف از پیش تعیین شده و نتایج مطلوب دست نیافته است چراکه اولا ایران جزو اصلی ترین چالشگران اصلی در مقابل هژمون ایستادگی خود را هر چه تمام‌تر ادامه می‌دهد و ثانیا اسلام گرایان و مخالان آمریکا بر خلاف تصور آمریکایی‌ها در هر انتخاباتی پیروز میدان بوده‌اند و با به دست گرفتن قدرت، دژی محکم را در مقبال طرح خاورمیانه بزرگ ایجاد کردند که تمامی این عوامل شکست و ناکامی طرح مذکور را بیش از پیش نمایان می‌سازد.

انتهای پیام/

آمریکا که سیاست خارجی خود را درخاورمیانه برپایه ایجاد تغییراتی اساسی بنا کرد، اکنون طرح خاورمیانه‌اش به اهداف از پیش تعیین شده و نتایج مطلوب دست نیافته است.

بررسی کلی

امتیاز کاربر: اولین نفر باشید.
0
https://telegram.me/empireoflies

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

theme